پبام بهداشتی مرکز بهداشت شهرستان مرودشت: زایمان همواره ذهن مادران باردار را به خود مشغول داشته است و تأثیرات فراوانی بربهداشت روانی و اجتماعی مادران باردار و اعضای خانواده آنان دارد. در دوران بارداری بویژه در ماههای آخر این دغدغه به سراغ مادران باردار بالاخص آنها که بارداری اولشان می باشد می آید که کدام روش زایمان بهتر است؟ زایمان به روش طبیعی و یا سزارین؟ اگرچه امروزه سزارین تبدیل به یکی از جراحی های مطمئن شده است ولی همچنان خطرات بیشتری را نسبت به زایمان طبیعی در پیش دارد و بر طبق قواعد بایستی محدود به مواردی باشد که زایمان از طریق کانال زایمان امکان پذیر نبوده و یا مخاطرات جدی برای مادر و جنین به همراه دارد. با این همه در طی دهه اخیرسزارین رشد افزاینده ای را بدلایل غیر مامایی در پیش داشته است.

علل غیر پزشکی انتخاب زایمان به روش سزارین:

۱-      ترس مادران از درد زایمان طبیعی

۲-      عدم آگاهی از عوارض زایمان سزارین

۳-      عدم آگاهی از روند زایمان طبیعی و محاسن آن

۴-      باورهای غلط مادران در مورد زایمان سزارین برای حفظ سلامت جنین و بهره هوشی او

۵-      عدم شرکت در کلاسهای آمادگی برای زایمان و بعد از زایمان

۶-      داشتن دیدگاهی تجملی به سزارین 

عوارض زایمان سزارین نسبت به زایمان طبیعی

عوارض مادری: 

۱-      از نظر پزشکی سزارین یک عمل جراحی بزرگ محسوب می گردد و مانند همه اعمال جراحی نیاز به بیهوشی دارد بدیهی است عوارض بیهوشی را نیز بدنبال خواهد داشت.

۲-      افزایش احتمال سزارین در زایمانهای بعدی.

۳-      افزایش احتمال عفونت ریوی، مجاری ادراری و عفونت محل زخم.

۴-      اختلال در توانایی شیردهی مادر به علت عدم امکان تماس مادر و نوزاد در ساعت اول تولد.

۵-      افزایش احتمال التهاب پستان  ( التهاب غدد شیری) و مشکلات پستانی بدلیل عدم توانایی مادر در داشتن وضعیت مناسب هنگام شیردهی در روزهای نخستین بعد زایمان بدلیل داشتن درد بیشتر و خواب آلودگی ناشی از بیهوشی یا مصرف مسکن.

۶-      افزایش خونریزی به میزان دو برابر زایمان طبیعی و افزایش خطر نیاز به تزریق خون.

۷-      دوران بستری در بیمارستان در مقایسه با زایمان طبیعی طولانی تربوده که خود میتواند به افزایش احتمال عفونت ها منجر گردد

۸-      دوره نقاهت و بازگشت به زندگی معمول در مقایسه با زایمان طبیعی طولانی تر است  .

۹-      احتمال تشکیل لخته در عروق پا و ریه( ترومبوآمبولی) به دنبال سزارین بیشتر است.

۱۰-   پس از زایمان سزارین مادران بدلیل جراحی و محدودیتهای حرکتی، ورزش های مناسب پس از زایمان را دیرتر شروع کرده و دیرتر تناسب اندام خود را به دست می آورند.

۱۱-   افزایش میزان چسبندگی های غیر طبیعی جفت در بارداری های بعدی.

۱۲-  احتمال خطر پارگی رحم به علت باز شدن محل بخیه ها در زایمان بعدی.

۱۳-  احتمال آسیب به مثانه بویژه در سزارینهای بعدی به علت احتمال چسبندگی داخل لگن.

۱۴-  افزایش خطر مرگ مادر به میزان هفت برابر زایمان طبیعی.

 عوارض جنینی:

۱-     خطر خروج زود هنگام نوزاد.

۲-     عدم ارتباط عاطفی مادر و نوزاد( باندینگ) در ساعات اولیه تولد که نقش به سزایی در سلامت جسمی و روانی نوزاد دارد.

۳-     اختلال در توانایی مکیدن و شیر خوردن نوزاد بدلیل عدم امکان شروع سریع شیردهی توسط مادر.

۴-     افزایش احتمال کاهش وزن نوزاد در روزهای نخست بعد از سزارین بدلیل تأخیر در جاری شدن شیر مادر بویژه در بیهوشی عمومی.

۵-     افزایش خطر عوارض تنفسی در نوزاد متولد شده با روش سزارین در مقایسه با زایمان طبیعی( زجر جنینی ، تنگی نفس گذرا و افزایش زمان بستری).

۶-      افزایش احتمال آسم و دیابت در نوزاد.

مادران بایستی بدانند که زایمان به روش سزارین به جز موارد پزشکی که به منظور حفظ سلامت جنین و مادر صورت می گیرد، هیچ مزیتی برای مادر و نوزاد ندارد.

 منبع:     http://isfhealth2.mui.ac.ir

واحد سلامت خانواده و جمعیت مرکز بهداشت شهرستان مرودشت با همکاری واحد آموزش و ارتقای سلامت