«رفیق بی کلک همریش» «برو کنار قسط دارم » «زغال بذار اومدم» «رفیق بی کلک مادر» «یادگاری پدرم» «سرویس مدرسه مرغ ها» «هيچ كس همراه نيست، تنهاي اول» «ربع كيلو باش، مرد باش» «مردي، مرد» «تو صداتم ایرج مهدیان» «برو بچه گیر نده» «پررو نشو» «لو3   99ر» «هیچکس یار نیست،همه بارند» «سبقت آزاد حتی شما دوست عزیز» «نوکرتیم ننه» «بابام گفته چپش نکن» «بوق نزن شاگردم خوابه» «رادیات قلب من از عشق تو آمد به جوش...» «نمیتونیبخونیشخوبنخونش» «من چتم تو چته؟» «رفاقت طعتیل!» «یواش برو به مادرت میگما» «عاقبت فرار از مدرسه» «کاش یکی بود با یکی بود» «تا شقایق هست تحمل باید کرد» « برو کنار خوراک من پرایده» «ز گهواره تا گور دنبال پول» «بی تو آری با تو بابام نمیذاره» «من ازتبار پاک آریاییم» «نازنینی از دیار کوروش کبیر» «به خاطر دلم ولم» «چرخ قلبم را با میخ نگاهت پنچر نکن» «دنبالم نیا آواره میشی» «همه از من میترسند من از نیسان آبی» «ناز نگات قشنگه» «بحث 30 یا 30 ممنوع» «رخش بی قرار» «با تو هرگز بی تو عمرا» «حالا که هر کی هرکیه منم ماکسیمام» «بوق نزن راننده خوابه» «بو دنیا یالان دنیا» «خمار گزلر یول گزلر» «ورود آقایان ممنوع» «واسه همه لاتی واسه ما شکلاتی» «گشتم نبود نگرد نیست» «دست نزن 20 میلیون پولشه» «دیگه پسر خوبی شدم» «انضباط – 0 - » «بزن بر سینه ام خنجر ولی هرگز نمیر مادر» «دنیا محل گذره» «به روز تنگدستی آشنا بیگانه می گردد»...


جملات و کلمات یاد شده، گوشه ای از نوشته های عجیب وغریبی است که بر روی بدنه و پشت شیشه انواع خودرو های سبک و سنگین دیده می شود.


در گذشته نه چندان دور نقاشی یا نوشتن مطالب بر  روی وسایل نقلیه،  مختص کامیون ها و تریلی ها و به ادبیات شوفری معروف بود اما امروزه شاهد انتقال این فرهنگ(خودرو نویسی) بر روی انواع ماشین ها و موتور سیکلت ها هستیم البته ذکر این نکته لازم است که علاوه بر این جملات بعضا ناهنجار، بسیاری از مردم با تاسی به اعتقادات اسلامی، مطالبی با مضامین دینی و مذهبی بر روی خودرو های خود می نویسند که گرچه به لحاظ محتوا قابل ستایش است اما بدلایلی که در ادامه خواهد آمد مصداق تخطی از قانون است.

اما قانون راجع به نوشتن مطالب بر روی بدنه خودرو چه می گوید؟

آیین نامه راهنمایی و رانندگی در ماده 207 نصب هر گونه علایم و پلاک های متفرقه و همچنین الصاق یا نصب یا نقش هر نوع آگهی، نوشته، عکس و نوشتن عبارت و ترسیم نقوش روی شیشه ها یا بدنه خودرو و مانند آن را ممنوع دانسته است.


با نگاهی به قانون فوق الذکر متوجه می شویم هیچ فرقی بین علائم، نوشته، نقاشی و عکس وجود ندارد و انگیزه شخص متخلف (تجارت، تبلیغ، نمایش و مانند آنها) هم نمیتواند رافع موضوع تخلف باشد. بی تردید دلیل وضع این ماده قانونی از طرف قانونگذار، جلوگیری از انحراف تمرکز دیگر رانندگان و یکسان سازی خودروها است.

ضمانت اجرایی قانون و ابزار جلوگیری از وقوع تخلف مذکور، صدور برگ جریمه از مبلغ 200 هزار ريال تا 500 هزارريال در روستاها و شهرها و کلان شهر هاست که کمتر شاهد اعمال آن از طرف مأمورین راهور هستیم و شاید همین موضوع باعث تسری و توسعه این تخلف در جامعه گردیده است.

اما چرایی انجام اینگونه اعمال قانون شکنانه و یا به قول معروف «انگیزه افراد» را باید از نگاه تحلیل گران اجتماعی و روانشناسان بررسی کرد.

وقتی موضوع را با «شهرام صالحی» یکی از فعالان اجتماعی شهرمان در میان گذاشتم ایشان اعتقاد داشت که فعال نبودن گروه های اجتماعی (اعم از فرهنگی، ورزشی، هنری وغیره) یا ضعیف بودن کارکرد آنها مانع از بروز احساسات و پندارهای درونی بسیاری از افراد و جلوگیری از تخلیه روانی ایشان میگردد و همانطور که متأسفانه زنگ های عجیب و غریب موبایل، مزاحمت های خیابانی و حتی نوع ناهنجار پوشش و آرایش افراد در حال همه گیر شدن است، این موضوع نیز در حال جا افتادن و تبدیل به یک خرده فرهنگ است. وی ادامه می دهد که درج تصاویر و نوشتن کلمات و عبارات بر بدنه ماشین ها در واقع ویترین شخصیت آدمهاست که گرچه بعضا برای مخاطبان، بامزه و خنده دار است و برای لحظه ای آنان را شاد و یا به تفکر وامی دارد لیکن نشان دهنده وجود گره های عاطفی فراوان و احساسات سرکوب شده در ضمیر بسیاری از شهروندان است.

این مدرس دانشگاه اعتقاد دارد که نوشتن مطالب بر روی بدنه خودرو ها را نمی توان به قشر خاص یا طبقه معینی از جامعه نسبت داد و چه بسا تحصیلکردگان یا افراد سطح بالا تر اجتماع نیز بعضا جملات و یا واژه هایی البته در سطح بالاتر و با معانی پیچیده تر(جملات کوتاه افراد نامدار و یا اشعار شعرای بزرگ) را بر روی خودروی خود به یادگار می نویسند. این فعال اجتماعی «بسته بودن دریچه های تخلیه روانی برای افراد» را علت بروز این گونه نا هنجاریها دانسته و تاکید دارد ادامه حضور جملات هنجار شکن در فضای عمومی جامعه، قبح بسیاری از اعمال ناشایست را از بین برده و ممکن است در طولانی مدت این اعمال ناپسند را در میان جوانان و مخاطبین، بدل به ارزش کند. 

اسدآبادی کارشناس ارشد روانشناسی، نوشتن برخی عبارات را دهن کجی به واقعیات موجود و مشکلات اجتماعی می داند. برای مثال شخصی که بر روی خودرو خویش، عبارت «ذغال بذار اومدم» را نوشته در واقع نزدیکان و کسانی که اعتیاد او را شماتت می کنند، را به سخره گرفته و یا شاید این اقدام، واکنش روانی وی به محکومیت قضایی در این زمینه است.

به گفته این فعال فرهنگی گرچه به کار بردن این عبارات به خودی خود جرم نیست و به قول حقوقدانان شروع به جرم هم محسوب نمی شود اما درج مطالب، خصوصا جملات ناهنجار ریشه در ضعف تفکرات، عقده های روانی، وضعیت نامناسب اقتصادی و یا احتمالا سر خوردگی های عاطفی و اجتماعی دارد. یکی دیگر از دوستان روانشناس سختگیرانه تر نظر داده و اینگونه رفتار ها را ناشی از اختلالات فکری و روانی افراد میداند.

********

سخن به پایان رسید، یادم به یکی از دوستان محترم افتاد که پشت خودروی خود نوشته بود «تو طَبُعمی!» یعنی «مورد پسند من هستی» و من فارغ از حکم قانون و تحلیل دوستان کارشناس به یاد جملات مورد پسند خود افتادم. بخاطر دارم که روی شیشه یک رنو نوشته بود «لبخند بزنید ...